KANISA KATOLIKI LAPATA KIONGOZI MPYA: KARDINALI ROBERT FRANCIS PREVOST AWA PAPA LEO XIV

 

Moshi mweupe ulioonekana ukipaa kutoka kwenye bomba la Kikanisa cha Sistine, mjini Vatican, tarehe 8 Mei 2025, uliashiria mwisho wa kipindi cha kusubiri na mwanzo wa ukurasa mpya katika historia ya Kanisa Katoliki. 

Kwa mujibu wa mila na taratibu za muda mrefu, waamini waliokusanyika Uwanja wa Mtakatifu Petro na mamilioni waliokuwa wakifuatilia kupitia vyombo vya habari walitangaziwa kwa furaha: “Habemus Papam!” – yaani “Tunaye Papa!”

Kardinali Robert Francis Prevost, mzaliwa wa Chicago, Illinois nchini Marekani, alichaguliwa kuwa Papa wa 267 wa Kanisa Katoliki na kuchukua jina la Papa Leo XIV.

Maisha na Huduma ya Papa Leo XIV

Papa Leo XIV alizaliwa tarehe 14 Septemba 1955. Alijiunga na Shirika la Mtakatifu Augustino (OSA) mwaka 1977 katika jimbo la Mama Yetu wa Shauri Jema, mjini Mtakatifu Louis. Alifunga nadhiri za milele tarehe 29 Agosti 1981. Alisomea taaluma ya teolojia katika Chuo Kikuu cha Katoliki cha Kitaalimungu huko Chicago, na baadaye alitumwa Roma kwa masomo ya Sheria za Kanisa katika Chuo Kikuu cha Kipapa cha Mtakatifu Thomas Aquinas (l’Angelicum). Alipadrishwa tarehe 19 Juni 1982.

Mwaka 1984, alipata leseni ya Sheria za Kanisa, na kuanzia mwaka 1985 hadi 1986, alitumwa kwa utume huko Chulucanas, Piura nchini Peru. Mwaka 1987, alitunukiwa shahada ya udaktari kwa kazi yake juu ya “Jukumu la Mkuu wa Shirika la Mtakatifu Augustino mahalia.” Katika mwaka huo huo, aliteuliwa kuwa Mkurugenzi wa Miito na wa Utume wa Kanda ya Waagostino ya “Mama wa Shauri Jema” huko Olympia Fields, Illinois.

Mwaka 1988, alirudi Peru na kuwa Mkurugenzi wa Malezi kwa waombaji wa shirika katika maeneo ya Chulucanas, Iquitos, na Apurímac. Aliongoza kama Mkuu wa Jumuiya (1988–1992), Mkurugenzi wa Malezi (1988–1998), na Mwalimu kwa waliojitoa rasmi katika maisha ya shirika (1992–1998). Katika Jimbo Kuu la Trujillo, alihudumu kama Padre wa Mahakama ya Jimbo (1989–1998), na Profesa wa Sheria za Kanoni, Maadili, na Mafundisho ya Mababa wa Kanisa katika Seminari Kuu ya Matakatifu Carlos na Marcelo.

Uchaguzi wa Papa Mpya

Mchakato wa kumchagua Papa ulifuata Katiba ya Kitume Universi Dominici Gregis iliyotolewa na Papa Yohane Paulo II tarehe 22 Februari 1996, na kanuni ya ibada Ordo Rituum Conclavis iliyotangazwa rasmi mwaka 2005. Baada ya Makardinali waliokusanyika katika Kikanisa cha Sistine kupiga kura, Kardinali mmoja kwa niaba ya wote alimuuliza Kardinali Prevost kwa Kilatini:

"Acceptasne electionem de te canonice factam in Summum Pontificem?"

("Je, unakubali uchaguzi wako kikatiba kuwa Baba Mtakatifu?")

Alipokubali, aliulizwa:

"Quo nomine vis vocari?"

("Unataka kuitwa kwa jina gani?")

Ndipo alipochagua jina la Leo XIV.

Mshereheshaji wa Liturujia za Kipapa, pamoja na mashuhuda wawili, waliandika hati rasmi kuthibitisha kukubali kwake. Baadaye, karatasi zote za uchaguzi zilichomwa, na moshi mweupe ukaonekana – ishara ya uchaguzi wa Papa mpya.

Hatua za Awali kama Papa

Papa Leo XIV alielekea kwenye chumba cha machozi, ambapo alivua mavazi ya Ukardinali na kusaidiwa kuvaa mavazi rasmi ya Kipapa yaliyotayarishwa kwa vipimo tofauti. Alikaa kwa muda mfupi katika sala ya faragha kabla ya kurudi mbele ya Makardinali waliomchagua.

Katika tukio la ibada lililofuata, Makardinali walitoa heshima na utiifu wao kwa Papa mpya kwa kumwimbia wimbo wa shukrani Te Deum. Baadaye, Kardinali Shemasi Dominique Mamberti alisimama kwenye dirisha la Baraka la Kanisa Kuu la Mtakatifu Petro na kutangaza:

"Annuntio vobis gaudium magnum: Habemus Papam! Eminentissimum ac Reverendissimum Dominum, Dominum Robertum Francis Prevost, qui sibi nomen imposuit Leo XIV."

("Tangazo la furaha kwenu: Tunaye Papa mpya! Mheshimiwa na Mstahiki sana Bwana Robert Francis Prevost, ambaye amechagua jina la Leo wa kumi na nne.")

Papa Leo XIV alitulia kidogo kwa sala mbele ya Sakramenti Takatifu katika Kikanisa cha Pauline, kisha alijitokeza kwenye Dirisha la Baraka kutoa salamu zake za kwanza kama Baba Mtakatifu, na kutoa baraka ya kitume kwa jiji la Roma na kwa ulimwengu mzima: “Urbi et Orbi.”

Uongozi wa Papa Leo XIV unaanza katika kipindi ambacho Kanisa Katoliki linakabiliwa na changamoto mbalimbali za kiroho, kijamii, na kidunia, na wengi wanatazamia dira mpya chini ya kiongozi huyu mwenye uzoefu wa huduma ya kimataifa na maisha ya kitume ya kina.

Je, ungependa pia kujua historia ya Mapapa waliotumia jina "Leo" kabla ya Leo XIV?