Mvutano Mkali Ikulu ya White House: Trump na Zelensky Watofautiana Kuhusu Vita vya Ukraine

Rais wa Ukraine, Volodymyr Zelensky, aliondoka Ikulu ya White House Ijumaa akiwa na hasira, baada ya mkutano na Rais Donald Trump na Makamu wake, JD Vance, kugubikwa na mivutano mikubwa na tuhuma za kisiasa. Mkutano huu ulipangwa kuleta makubaliano ya madini, ambayo yangekipa Marekani umiliki katika mustakabali wa Ukraine, ingawa hakukuwa na hakikisho la usalama kamili kwa taifa hilo.

Zelensky alitarajiwa kutia saini mkataba huo wa madini, lakini badala yake alijikuta akielekezwa kuondoka kabla ya mkutano wa waandishi wa habari kama ilivyokuwa imepangwa. 

Rais Trump alikataa kusaini mkataba wa madini na badala yake aliandika kwenye mtandao wa kijamii: "Rudi wakati utakapokuwa tayari kwa ajili ya mchakato wa amani."

1) Hasira zawapanda Zelensky na Vance

Mazungumzo kati ya Zelensky na Vance yaligeuka kuwa makali wakati Vance aliposema, "Njia ya amani na ya mafanikio ni kushiriki katika mchakato wa kidiplomasia." 

Zelensky alijibu kwa hasira, akimkosoa Vance kwa kudai kwamba Urusi ilizuia jitihada za amani katika miaka ya kabla ya uvamizi rasmi wa Ukraine mwaka 2022.

Zelensky alisema: "Hakuna aliyemzuia," akimaanisha Rais wa Urusi, Vladimir Putin. "Diplomasia gani hiyo JD unayoizungumzia? Unasemaje?"

Majibizano hayo yalizidi kuwa makali na Vance alijibu: "Aina ambayo itamaliza uharibifu kwa nchi yako." Makamu huyo wa rais alimtuhumu Zelensky kwa kukosa heshima na "kudai" mbele ya vyombo vya habari vya Marekani.

2) 'Usitueleze tutajisikiaje'

Wakati Vance alikosoa uwezo wa kijeshi wa Ukraine, Zelensky alijibu kwa kusema: "Wakati wa vita, kila mtu ana matatizo, hata wewe. Lakini una fursa nzuri lakini huioni sasa utaihisi katika siku zijazo."

Trump alichukua fursa hii kumjibu Zelensky, akisema: "Usituambie tutajisikiaje. Huna uwezo wa kutuambia hivyo." Aliongeza kwa hasira: "Unacheza kamari na maisha ya milioni ya watu."

Kauli hiyo iliibua hasira kwa Trump, ambaye alikataa mtazamo wa Zelensky wa kushirikiana na Putin katika juhudi za kusitisha vita haraka. Zelensky alijaribu kueleza kwamba kushirikiana na Urusi kungeweza kuimarisha utawala wa Putin na kudhoofisha juhudi za kimataifa za kulinda amani.

3) 'Haujawahi kuwa peke yako' – Trump

Katika hatua nyingine ya mazungumzo, Zelensky alisema: "Tangu mwanzo wa vita, tumekuwa peke yetu na tunashukuru." Hii ilimkasirisha Trump, ambaye alisema: "Haujawahi kuwa peke yako. Haujawahi kuwa peke yako. Tulikupa $350bn kupitia rais huyu mpumbavu," akimrejelea Rais Joe Biden.

Trump aliongeza, "Una nafasi nzuri ya kutoka salama kwa sababu yetu." Hii ilikuwa ni mojawapo ya kauli zilizochochea mvutano kati ya pande mbili, huku Trump akishutumu Zelensky kwa kuhusisha ziara yake ya kisiasa na kampeni ya uchaguzi wa Marekani.

4) Mgawanyiko wa Siasa za Ndani za Marekani

Trump na Vance walikosoa ziara ya Zelensky kwenye kiwanda cha silaha huko Scranton, Pennsylvania, wakisema kwamba alifanya ziara hiyo kuwa tukio la kisiasa la kampeni. 

Viongozi wa Republican walikasirishwa na ziara hiyo, wakimtuhumu Zelensky kwa kubadilisha ziara hiyo kuwa tukio la kisiasa la kusaidia Kamala Harris.

Katika majibizano haya, Zelensky alijitetea kwa kusema: "Tafadhali, unadhani kwamba ikiwa utazungumza kwa sauti kubwa kuhusu vita..."

Lakini Trump alikataza, akimjibu kwa hasira, "Yeye hasemi kwa sauti kubwa." Trump aliongeza, "Nchi yako iko katika shida kubwa. Hamshindi, hamna ushindi hapa."

Mgawanyiko huu mkubwa wa kisiasa na kidiplomasia unaweza kuwa na athari kubwa kwa mustakabali wa vita vya Ukraine. 

Rais Zelensky alikosoa mtazamo wa Trump, huku Trump akieleza kuwa msaada wa Marekani kwa Ukraine haupaswi kuendelea bila kutafuta makubaliano ya haraka ya amani.

Kwa upande mwingine, picha ya Balozi wa Zelensky, Oksana Markarova, akionekana akiwa ameweka mikono kichwani ilionyesha hali ngumu ya kidiplomasia ambayo kiongozi huyo wa Ukraine anakutana nayo katika juhudi zake za kumaliza vita na kuimarisha uhusiano wa kimataifa.

Hii ni hali inayoonyesha mgawanyiko mkubwa wa siasa za ndani za Marekani, ambao unaweza kuwa na athari kubwa kwa usalama wa dunia, na kwa nchi za Ulaya zinazokabiliana na changamoto ya uhusiano na Urusi.