NETANYAHU NA AL-SHARAA WAKUBALI KUSITISHA MAPIGANO SYRIA KWA USAIDIZI WA UTURUKI NA JIRANI ZAKE

 

Katika hatua mpya ya kidiplomasia yenye matumaini kwa ukanda wa Mashariki ya Kati, Waziri Mkuu wa Israel Benjamin Netanyahu na kiongozi wa mamlaka ya mpito nchini Syria, Ahmad al-Sharaa, wamekubaliana kusitisha mapigano katika maeneo ya kusini mwa Syria. Makubaliano haya yamepatikana kwa msaada wa Marekani, Uturuki, Jordan na mataifa mengine jirani.

Balozi wa Marekani nchini Uturuki ambaye pia ni Mjumbe Maalumu kwa Syria, Tom Barrack, ndiye aliyetangaza makubaliano hayo. Akiandika kupitia ukurasa wake wa mtandao wa kijamii wa X (zamani Twitter), Barrack alisema:

> "Tunatoa wito kwa Druze, Bedouins, na Wasunni kuweka chini silaha zao na kufanya kazi na watu wengine walio wachache kujenga utambulisho mpya wa Syria."

Barrack alieleza kuwa makubaliano hayo ni matokeo ya mazungumzo ya kina baina ya viongozi wa Syria na Israel pamoja na juhudi za kidiplomasia kutoka kwa washirika wa kikanda. Lengo ni kumaliza ghasia zilizodumu kwa wiki kadhaa katika mkoa wa Suwayda, ambapo mapigano baina ya makabila ya Bedouin na wanamgambo wa Druze yalikuwa yamechochea mzunguko mpya wa umwagaji damu.

Mapema wiki hii, Israel ilifanya mashambulizi ya anga katika maeneo ya Damascus na kusini mwa Syria, ikieleza kuwa ilikuwa inalenga kuwalinda wananchi wa jamii ya Druze waliokuwa wakikabiliwa na tishio kutoka kwa majeshi ya serikali ya Syria. Mashambulizi hayo yalikuja baada ya serikali ya Syria kupeleka vikosi vyake katika eneo hilo kufuatia mapigano ya kijamii.

Katika makubaliano yaliyofikiwa, Israel imeruhusu vikosi vya serikali ya Syria kuingia katika maeneo ya Druze kwa muda wa saa 48 pekee, kwa lengo la kuhakikisha usitishaji wa mapigano unatekelezwa ipasavyo bila kusababisha uhasama mpya.

Ahmad al-Sharaa, akihutubia taifa kupitia televisheni ya serikali, alithibitisha usitishaji wa mapigano na kupongeza juhudi za Marekani na washirika wengine. Alisema:

> “Tunaunga mkono maridhiano haya kama hatua ya kuelekea Syria mpya. Serikali itahakikisha ulinzi wa jamii zote na kuwawajibisha waliokiuka haki za binadamu.”

Hata hivyo, baadhi ya viongozi wa Israel wameonyesha mashaka kuhusu dhamira ya kweli ya serikali ya mpito ya Syria. Waziri wa Mambo ya Nje wa Israel, Gideon Sa’ar, alisema:

> "Katika Syria ya al-Sharaa, ni hatari kuwa mwanachama wa kinyume – Kurd, Druze, Alawite au Mkristo… Dunia inawajibika kuhakikisha usalama wa wachache na kusisitiza ulinzi wao."

Mashirika ya haki za binadamu yameripoti kuwa zaidi ya watu 700 wamepoteza maisha tangu ghasia zilipozuka, huku mamia ya raia wakiripotiwa kutekwa nyara au kujeruhiwa vibaya. Shirika la Uangalizi wa Haki za Binadamu Syria (SOHR) limethibitisha kuwepo kwa ukiukwaji mkubwa wa haki za binadamu, hasa katika mikoa yenye mivutano ya kikabila.

Umoja wa Mataifa umetoa wito wa utekelezaji wa haraka wa makubaliano hayo na kutoa msaada wa kibinadamu kwa maelfu ya watu waliokimbia makazi yao kufuatia mapigano.

Mataifa jirani kama Jordan na Uturuki, ambayo yalihusika katika upatanishi, yamepongeza hatua hii, wakisema kuwa ni fursa ya kurejesha utulivu wa muda mrefu katika Syria na kutoa nafasi kwa mchakato wa maridhiano ya kitaifa.

Makubaliano haya yanachukuliwa kama hatua muhimu ya kisiasa ambayo huenda ikaleta mwelekeo mpya kwa Syria, ambayo imekumbwa na vita vya wenyewe kwa wenyewe kwa zaidi ya muongo mmoja. Ikiwa yataheshimiwa na kutekelezwa kwa uwazi na uadilifu, huenda yakaweka msingi wa amani ya kudumu.