KONGO NA M23 WAKUBALI KUSITISHA VITA: TUMAINI JIPYA LA AMANI MASHARIKI MWA DRC

Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC) na kundi la waasi la M23 wamesaini makubaliano ya kusitisha mapigano baada ya miezi mitatu ya mazungumzo yaliyoandaliwa mjini Doha, Qatar. Makubaliano hayo yaliyotiwa saini siku ya Jumamosi yanajumuisha ahadi ya "usitishaji wa kudumu wa vita", kuachana na propaganda za chuki, na kuepuka vitendo vya kunyakua maeneo kwa nguvu.

Mjumbe maalum wa Rais wa Kongo, Sumbu Sita Mambu, na Katibu wa Kudumu wa M23, Benjamin Mbonimpa, walisalimiana kwa mikono baada ya kusaini makubaliano hayo, hatua iliyoashiria mwanzo mpya katika juhudi za kurejesha amani mashariki mwa DRC.

> “Tumefikia makubaliano muhimu. Hili ni jambo ambalo linatoa matumaini kwa raia wetu waliokumbwa na mateso ya muda mrefu,” alisema Sumbu Sita Mambu mara baada ya kusaini makubaliano hayo.

Kwa upande wa M23, Benjamin Mbonimpa alisisitiza kuwa kundi hilo linasimamia kikamilifu dhamira ya amani na kwamba walihitaji makubaliano ya moja kwa moja na serikali ya Kongo.

> “Tulihitaji kusikilizwa kama M23, kwa sababu makubaliano kati ya Kongo na Rwanda yaliyotiwa saini mjini Washington hayakugusa masuala yetu ya msingi. Doha imeleta mwelekeo mpya,” alisema Mbonimpa.

Makubaliano haya yanajengwa juu ya msingi wa mkataba mwingine wa awali kati ya serikali ya DRC na Rwanda uliotiwa saini mwezi uliopita mjini Washington, lakini ulipingwa na M23 kwa madai kuwa haukuyahusisha moja kwa moja matatizo ya kundi hilo.

> “Hatua hii inaashiria maendeleo makubwa katika juhudi zinazoendelea za kufikia amani ya kudumu, usalama na utulivu mashariki mwa DRC na eneo pana la Maziwa Makuu,” alisema Mahmoud Ali Youssouf, Mwenyekiti wa Halmashauri Kuu ya Umoja wa Afrika, alipokaribisha makubaliano hayo.

Akaongeza:

> “Ninathamini jukumu la kujenga na la kuunga mkono lililofanywa na Marekani na Dola la Qatar katika kuwezesha mazungumzo haya. Hili ni jambo la kupongezwa.”

Tangu mwanzoni mwa miongo ya 1990, mashariki mwa DRC imekumbwa na mizozo ya mara kwa mara iliyoendeshwa na makundi yenye silaha, yakiwemo M23, huku baadhi yakiwa yanadaiwa kuungwa mkono na nchi jirani kwa maslahi ya kiuchumi na kijiografia. Migogoro hii imesababisha maelfu ya vifo, mamilioni ya watu kuhama makazi, na kuzorotesha juhudi za maendeleo katika eneo hilo lenye utajiri mkubwa wa madini, hasa coltan, dhahabu na cobalt.

Marekani na Qatar zimetajwa kuwa wawezeshaji wakuu wa mazungumzo haya. Waziri wa Mambo ya Nje wa Qatar, Mohamed bin Mubarak Al-Khulaifi, alisema:

> “Tunaamini kuwa kwa nia ya kweli na ufuatiliaji wa karibu, makubaliano haya yatafungua njia kwa mazungumzo mapana ya maridhiano ya kitaifa na ustawi wa wananchi wa Kongo.”

Pamoja na masharti ya kusitisha vita, makubaliano ya Doha pia yanajumuisha mpango wa kurejesha mamlaka kamili ya serikali ya Kongo katika maeneo yote yanayoshikiliwa na M23, na kufungua mazungumzo ya kina kuelekea amani ya kudumu.

Wachambuzi wa masuala ya usalama barani Afrika wameelezea makubaliano haya kama "hatua ya kihistoria" lakini wamesisitiza umuhimu wa utekelezaji wa haraka na kwa nia njema.

Mpaka sasa, hali bado ni tete mashariki mwa Kongo, hasa katika maeneo ya Ituri, Kivu ya Kaskazini na Kivu ya Kusini. Hata hivyo, hatua hii ya Doha inatoa mwanya wa matumaini kwa mamilioni ya watu waliokumbwa na athari za vita kwa muda mrefu.

Wakati dunia ikielekea kusherehekea siku ya wakimbizi, mamilioni ya raia wa DRC waliokimbia mapigano sasa wana matumaini kuwa huenda muda si mrefu wataweza kurejea nyumbani kwao kwa usalama.