Iran Yathibitisha Rasmi Kifo cha Kiongozi Mkuu Ali Khamenei Kufuatia Mashambulizi ya Marekani na Israel

Serikali ya Jamhuri ya Kiislamu ya Iran imetangaza rasmi kifo cha Kiongozi Mkuu wa nchi hiyo, Ali Khamenei, kufuatia mashambulizi ya anga yaliyoripotiwa kufanywa na Marekani kwa ushirikiano na Israel.

Tangazo hilo lililotolewa kupitia televisheni ya taifa ya Iran limesema kuwa Khamenei, mwenye umri wa miaka 86, aliuawa mapema Jumamosi asubuhi akiwa katika ofisi yake jijini Tehran. Serikali imetaja tukio hilo kuwa ni “kufikiwa kwa shahada” na imetangaza siku 40 za maombolezo ya kitaifa pamoja na siku kadhaa za mapumziko ya umma kote nchini.

Kwa mujibu wa taarifa rasmi, mashambulizi hayo yalilenga maeneo kadhaa nyeti, ikiwemo jengo la Leadership House — makao rasmi ya Kiongozi Mkuu. Uchambuzi wa picha za satelaiti umeonesha uharibifu mkubwa katika sehemu ya jengo hilo.

Awali, Rais wa Marekani, Donald Trump, alikuwa amesema katika mahojiano na vyombo vya habari vya Marekani kwamba anaamini Khamenei amefariki, ingawa alikiri kuwa anasubiri uthibitisho kamili. Trump pia alidai kuwa operesheni ya kijeshi dhidi ya Iran “imefanikiwa” na kwamba viongozi kadhaa wa juu wa Iran wameuawa.

Waziri Mkuu wa Israel, Benjamin Netanyahu, naye alisema makao ya Khamenei mjini Tehran yaliharibiwa katika kile alichokiita “shambulio kali na la kushtukiza,” akidokeza kuwa kuna dalili kwamba kiongozi huyo “hayupo tena.”

Serikali ya Iran imeelezea tukio hilo kuwa ni “uhalifu wa wazi” na imeapa kulipiza kisasi. Msemaji wa Wizara ya Mambo ya Nje ya Iran amesema taifa hilo litachukua hatua kali dhidi ya Marekani na Israel, huku akiitaka Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa kuitisha kikao cha dharura kujadili hali hiyo.

Urusi imelaani mashambulizi hayo na kuonya kuwa yanaweza kusababisha mzozo mkubwa na usiodhibitika katika Mashariki ya Kati. Nchi hiyo imetoa wito wa kurejea katika mazungumzo ya kidiplomasia ili kuzuia kuongezeka kwa vita katika eneo hilo.

Kwa mujibu wa Katiba ya Iran, endapo Kiongozi Mkuu atafariki, Baraza la Wataalamu (Assembly of Experts) lina jukumu la kuchagua mrithi wake. Hatua hiyo inatarajiwa kufanyika katika mazingira ya mvutano wa kisiasa na kijeshi, huku jumuiya ya kimataifa ikifuatilia kwa karibu maendeleo yanayofuata.

Kifo cha Khamenei, ni tukio lenye athari kubwa katika siasa za ndani ya Iran na usalama wa Mashariki ya Kati kwa ujumla. Macho ya dunia sasa yameelekezwa Tehran na mwelekeo wa hatua zitakazochukuliwa katika kipindi hiki cha mpito.